2010 Yaz Bülteni - Ayak Sorunları: Ayak Terlemesi ve Ayak Kokusu

Terleme vücut ısımızın kontrolünü sağlar. Normalde bir kişi terleyerek günde 400-500 ml sıvı kaybeder. Bu miktarın üzerinde olan ve piyasada satılan terlemeyi önleyen ürünlerle giderilemeyen terleme, aşırı terleme olarak kabul edilir. Vücuttaki terlemeye  apokrin ve ekrin olmak üzere iki tür ter bezi neden olur. Ayak tabanlarında sadece ekrin ter bezleri bulunur.

Ekrin Ter Bezleri:
Tüm vücut yüzeyinde bulunurlar ve vücut derecesi yükseldiğinde, deriden konsantrasyonu düşük tuzlu su salgılarlar.

Apokrin Ter Bezleri:
Özellikle koltuk altları, göğüs ve kasık gibi sınırlı alanlarda bulunur ve kişinin kendine özgü kokusunu oluştururlar.

Aşırı ayak terlemesi neden görülür?
Stresli olduğumuz zamanlarda sinir sisteminin sempatik sistem denen özel bir bölümü çalışır ve terlemeye neden olur. Ama insanların % 1'inde bu sistem, hiç bir stres olmadan aşırı çalışmaktadır. Bu kişilerde terleme el, ayak tabanı, koltuk altı ve yüzde görülebilir. Ayaklarda görülen aşırı terlemeden ekrin ter bezleri sorumludur. Genel aşırı terleme nedenlerinden tiroid bezinin aşırı çalışması, böbrek üstü bezinden kaynaklanan bazı hastalıklar, şişmanlık, menapoz, ağır psikiyatrik hastalıklar ve bazı ilaçların kullanımı etken değildir. Genellikle yaz aylarında problem oluşturur. Devamlı olarak kapalı ve hava almayan çorap ve ayakkabı giyenlerde daha sık görülür. Aşırı terleyen kişilerde ayak kokusu problemi de yaygındır.

Aşırı terlemesi olan kişiler nasıl tedavi edilir? 
Hastanın az terleten kıyafetler seçmesi tavsiye edilir. Öncelikle terlemeyi giderici maddeler içeren (aluminyum klorid) kremler ve losyonlar kullanılabilir. Bu kremler her gün uygulanmalıdır. Yanma ve tahriş gibi yan etkileri vardır. 

Diğer tedavi yöntemleri nelerdir?
İontoforez  ayak tabanı terlemeleri için kullanılabilen bir tedavi yöntemidir.  Bu yöntemde su banyosu içinde  ayaklara minimal düzeyde galvanik elektrik akımı verilir. Hafif ve orta şiddetteki vakalarda oldukça etkilidir. Tedavide başarı oranı %85-90 arasında değişir. Tedavi yaklaşık bir ay sürer, toplam 6-8 uygulama yapılır. 6-12 ay aralıklar ile tekrar etmek gerekebilir.

Diğer bir yöntem, botox denen ilacın Ayak tabanına enjeksiyonudur. Botox, ter bezlerini çalıştıran yüzeyel deri sinirlerinde felç yaparak etkili olur.  Oldukça etkili, yan etkisi olmayan bir tedavi yöntemi olmasına rağmen tedavi ağrılıdır ve lokal anestezi gerekebilir. İlacın etkisi 8-12 ay devam eder. Bu sürenin bitiminde yeniden enjeksiyon yapmak gerekir.

Sadece ayak terlemesi varsa klipsli ets dediğimiz cerrahi yöntem yapılamaz. El terlemesi, koltuk altı terlemesi, yüz terlemesi veya yüz kızarması ile birlikte ayak terlemesi varsa; bu bölgeler için klipsli ets tedavisi yapılabilir. Bunlarla birlikte olan ayak terlemesi100 kişiden60 kişide tam olarak iyileşir.

Ayak Kokusu ( Bromhidosis ) nedir?
Ayak kokusu ekrin  ter bezlerinden kaynaklanan ayağın  kötü kokması durumudur. 

Ayak kokusunun nedenleri nelerdir?
Ayak kokusu olan kişilerde genellikle ayak terlemesi problemi de yaygındır. Ayakta bulunan ekrin ter bezlerinin salgıladığı ter, genelikle kokusuzdur. Fakat bakteriler yerleşince kötü kokulu terleme olur. Özellikle sarımsak ve körili gıdalar, alkol ve çeşitli ilaçların alımı  ayak kokusunu arttırır. Ayrıca kapalı ve hava almayan ayakkabı kullanımı, sentetik, teri emmeyen çorapların kullanımı ve çorapların sık değiştirilmemesi ayakta kötü kokuya neden olur. Kötü ayak kokusu tüm ırklarda görülür. Nadiren metabolik hastalıklar ile birlikte görülür.

Ayak kokusu  nasıl tedavi edilir?

  • Temizliğe dikkat edilmesi ve lokal tedaviler hafif koku durumunda genellikle yeterlidir.
  • Derideki doğal bakteri sayısını minumum düzeyde tutmak ve ayakları kuru tutabilmek amaçlı ile teri emebilen, hava alan  çorap ve ayakkabılar giyilmelidir. Çoraplar her gün değiştirilmeli, 2 gün üst üste aynı ayakkabı giyilmemeye çalışılmalıdır.
  •  Özellikle aşırı terleme var ise, terlemeyi azaltan aluminyum klorid içeren ürünler kullanılmalıdır. Bu tarz ürünlerden bazıları güzel kokular da içerebilirler. Bu ajanlar faydalı olmazsa aşırı terleme için iontoforesis, Botulinum toksin (BOTOX) enjeksiyonu, cerrahi sempatektomi (Klipsli ETS) gibi terlemeyi giderici tedaviler için doktora başvurulmalıdır.

Geri Dön

Geri Dön